Tekst: Misha Margarittha
Beeld: Junya Watanabe

Geschiedenisles

De klassieke uniseks bootschoen herken je meteen: een lage, leren instapper met een platte zool, touwveters die langs de zijkant door metalen oogjes lopen, met vaak een strik bovenop. Ze worden traditioneel zonder sokken gedragen. Het gebruik van leer, gecombineerd met een olielaag, maakt ze waterafstotend. Het silhouet werd in 1935 bedacht door zeiler Paul A. Sperry, die zijn inspiratie vond bij zijn hond Prince. Sperry merkte dat de pootjes van zijn hond niet weggleden op natte oppervlakken en sneed gleufjes in de rubberzolen van zijn schoenen; het kenmerkende antislippatroon was geboren. Zijn merk, Sperry Top-Sider, is nog altijd een favoriet onder liefhebbers van bootschoenen. In 1940 werd de eerste Sperry-bootschoen zelfs benoemd tot het standaard schoeisel voor het uniform van de Amerikaanse marine. Functioneel, comfortabel en casual chic: de ideale combinatie voor een dag op het water. In de jaren 70 en ‘80 waaide de bootschoen over naar het straatbeeld, dankzij merken als Sebago, Boatman Shoes, Portside en Timberland. Amerikaanse auteur Lisa Birnbach riep de Sperry-bootschoen uit tot hét icoon van prep style in The Official Preppy Handbook (1980). Studenten droegen ze met chino’s en abeltruien, het ultieme Ivy League-uniform. De bootschoen werd onderdeel van een festyle: een subtiele statusdrager zonder poespas. Maar halverwege de jaren 2000 kreeg het imago een klap: het had een hoog countryclub-gehalte, wat geassocieerd werd met de elite. Iedereen die buiten die groep viel, liet de schoen links liggen.

Comeback

Door de jaren heen hebben meerdere merken geprobeerd de bootschoen terug te brengen, zonder groot succes. Fast forward naar nu: de bootschoen maakt een echte comeback. De revival begon in 2023 toen Y2K-invloeden en noughties nostalgia hun weg naar de catwalk vonden. Designers grepen terug naar tijdloze items met een utilitair randje. De bootschoen paste perfect in dat plaatje. Miu Miu, Loewe en Prada waren er snel bij. Miu Miu blies de klassieke vorm nieuw leven in door chunky rubberzolen toe te voegen. Loewe ging de architectonische kant op met een brede neus en two-toned leer. En Prada combineerde de bootschoen met herkenbare sneakerelementen voor een verrassend design. De reden dat de bootschoen tot de opvallendste trends van de afgelopen jaren behoort? Het is nostalgie met een knipoog. Op dit moment zit niemand te wachten op een saaie preppy-schoen, maar een comfortabel item wordt volledig omarmd door modeliefhebbers.

New attitude

Naast grote modehuizen namen ook streetwearmerken de bootschoen op in hun assortiment. Aimé Leon Dore werkte samen met Timberland aan een collectie handgestikte bootschoenen in drie kleuren. Noah omarmde het silhouet met kralendetails en zelfs Vans experimenteerde met een leren variant die een brug sloeg tussen de bootschoen en hun slip-ons. De combinatie van handwerk en comfort sprak nieuwe doelgroepen aan, oftewel: dat is precies de reden dat de bootschoen nog altijd relevant is. Ook onafhankelijke ontwerpers gingen aan de haal met het silhouet. Aritzia sloeg de handen ineen met Sperry voor een collectie van ultraplatte bootschoenen met felgekleurde veters, die binnen vijf uur volledig uitverkocht was. Thom Browne maakte een minimalistisch Oxford-achtige variant en bij merken als Marni en Tod’s was de bootschoen hele happening met contrasterende veters en nopjeszolen. Bij elk nieuw ontwerp gaat het om een balans tussen heritage en hedendaagse behoeften. De bootschoen is een klassieker, maar designers voelen zich vrij genoeg om het silhouet een eigentijdse update te geven. Hierdoor blijft ‘ie herkenbaar en vertrouwd en gaat ‘ie mee met de trends.

Van luxe tot lifestyle

De kracht van de bootschoen zit in zijn veelzijdigheid. Hij past net zo goed bij een minimalist als bij een maximalist. En dat hebben ook betaalbare merken door. Sebago – de OG onder de bootschoenen – brengt samenwerkingen uit met streetwear-labels zoals het Nederlandse Patta, het Japans-Amerikaanse Engineered Garments en het Australische Above The Clouds. Sperry lanceert vintage modellen in gerecycled leer. En merken als G.H. Bass, Sézane en Vagabond maken hun eigen variatie op de klassieker. Kortom: de bootschoen slaat een brug tussen generaties en stijlen, die dankzij zijn comfort en ambachtelijke uitstraling perfect past bij uiteenlopende looks – gedragen met of zonder sokken.