Beeld: Pixabay

Begin bij de werkomgeving

Een ontwerp kan pas functioneel worden wanneer duidelijk is waar en hoe het wordt gedragen. Een blouse voor een receptionist krijgt met andere bewegingen en omstandigheden te maken dan een shirt voor iemand in een keuken of een medewerker die kamers schoonmaakt.

Daarom hoort de werkomgeving vroeg in het ontwerpproces thuis. Hoeveel beweegt iemand? Is het warm of juist wisselend van temperatuur? Welke handelingen worden voortdurend herhaald? Moeten medewerkers gemakkelijk iets kunnen meenemen? Zulke vragen bepalen onder meer materiaalkeuze, model, plaatsing van naden en de hoeveelheid bewegingsruimte.

Horecakleding als collectie

Bij Persu horecakleding wordt horecaworkwear benaderd als kleding voor verschillende rollen binnen één organisatie. Bediening, keuken en andere functies stellen immers niet dezelfde eisen aan een kledingstuk. Tegelijkertijd wil een bedrijf meestal wel dat het team herkenbaar bij elkaar hoort. De ontwerpuitdaging zit daardoor in het combineren van onderscheid per functie met een gezamenlijke visuele lijn.

Pasvorm moet bewegen

Een kledingstuk beoordelen terwijl iemand rechtop voor een spiegel staat, vertelt maar een deel van het verhaal. Werkkleding moet juist functioneren tijdens bewegen. Reiken, bukken, lopen, tillen en draaien leggen andere spanningen op een patroon dan rustig staan.

Daarom is het verstandig om pasvorm niet uitsluitend aan lichaamsmaten te koppelen. Ook de bewegingsruimte die een functie vraagt moet worden meegenomen. Een model kan technisch gezien de juiste maat hebben en tijdens het werk toch te strak aanvoelen bij de schouders of juist voortdurend verschuiven.

Test voordat je opschaalt

Samples en draagtests kunnen problemen zichtbaar maken voordat een collectie breder wordt uitgerold. Tijdens zo’n test is het zinvol om onder meer te kijken naar:

• de bewegingsvrijheid tijdens typische werkzaamheden
• het draagcomfort gedurende een volledige dienst
• het gedrag van stof en pasvorm na wassen
• praktische details zoals sluitingen, zakken en mouwlengtes

Gebruikersfeedback is daarbij waardevol. De medewerker die een kledingstuk daadwerkelijk tijdens het werk draagt, merkt vaak andere dingen op dan degene die het ontwerp vanaf een tekentafel beoordeelt.

Schoonmaak stelt andere eisen

Bij werkkleding schoonmaak verschuift de ontwerpvraag opnieuw. Housekeeping- en facilitaire medewerkers bewegen intensief, wisselen regelmatig van houding en komen tijdens hun werk soms direct met gasten of klanten in contact. De kleding moet daardoor praktisch en comfortabel zijn, maar tegelijkertijd representatief blijven. Sterke materialen, voldoende bewegingsruimte en een ontwerp dat aansluit op de functie worden daarmee belangrijke uitgangspunten.

Materiaal bepaalt meer

De uitstraling van een stof is maar één selectiecriterium. Voor workwear tellen ook eigenschappen als draagcomfort, stevigheid en onderhoudsgemak mee. Een materiaal kan visueel perfect bij een concept passen, maar minder geschikt zijn wanneer het niet bestand is tegen het gebruik dat in de praktijk wordt gevraagd.

Ook de combinatie van materialen verdient aandacht. Soms kan een lichtere of flexibelere stof op specifieke plekken voor extra comfort zorgen, terwijl andere delen juist meer stevigheid nodig hebben. Daarmee wordt materiaalkeuze onderdeel van de functionaliteit van het ontwerp.

Ontwerp voor een team

Een professionele kledingcollectie wordt niet voor één model ontwikkeld, maar voor een groep mensen met verschillende maten en lichaamsvormen. Een goed maatsysteem en voldoende pasvormopties zijn daarom belangrijk.

Dat vraagt om meer dan een bestaand ontwerp simpelweg groter of kleiner maken. Verhoudingen veranderen niet op ieder lichaam op dezelfde manier. Door tijdens de ontwikkeling verschillende maten daadwerkelijk te passen, wordt eerder duidelijk waar aanpassingen nodig zijn.

Ook keuzevrijheid kan een rol spelen. Wanneer medewerkers binnen dezelfde visuele lijn uit meerdere modellen kunnen kiezen, kan dat helpen om een collectie voor een breder team draagbaar te maken.

Denk verder dan de lancering

Bij workwear stopt productontwikkeling niet zodra de eerste collectie is geleverd. Medewerkers komen en gaan, kleding slijt en functies kunnen veranderen. Een ontwerp moet daarom ook praktisch te beheren en aan te vullen zijn.

Consistente kleuren en materialen, een helder assortiment en de mogelijkheid om afzonderlijke onderdelen te vervangen maken een collectie op langere termijn beter beheersbaar. Dat is vooral relevant wanneer een kledinglijn voor meerdere functies of locaties wordt gebruikt.

Workwear als ontwerpdiscipline

Professionele kleding laat goed zien dat design en functionaliteit geen tegenpolen hoeven te zijn. Juist wanneer het ontwerpproces begint bij de mensen die de kleding dragen, kunnen uitstraling, pasvorm en praktisch gebruik elkaar versterken.

Daarmee verdient workwear dezelfde zorgvuldige productontwikkeling als iedere andere kledingcategorie. Het verschil zit vooral in de extra laag: het product moet niet alleen mooi zijn, maar iedere werkdag opnieuw bewijzen dat het voor zijn functie is ontworpen.